Zapasy w domu: jak przygotować się na kryzys
Ostatnia aktualizacja:
Zapasy w domu to woda, jedzenie, leki, światło i ciepło, które zostają w mieszkaniu, gdy nigdzie nie wychodzisz. Plecak przy drzwiach starcza na drogę. Nie starcza na dwa tygodnie w bloku bez prądu.
Buduj zapasy powoli, w zwykłych zakupach. Wykupienie półki zostawia pustą półkę dla sąsiada i nie robi z domu bezpieczniejszego miejsca. Na tej stronie jest różnica wobec plecaka, woda, jedzenie, prąd, leki i plan na cztery tygodnie.
Plecak ewakuacyjny a zapasy w domu: różnica
Łatwo spakować jedno i mieć poczucie, że drugie też jest gotowe. Nie jest. Plecak ewakuacyjny idzie z tobą. Zapasy w domu zostają.
| Cecha | Plecak ewakuacyjny | Zapasy w domu |
|---|---|---|
| Po co | Wyjść w kilka minut i dać sobie radę w drodze | Zostać w mieszkaniu, gdy komunikat każe zostać |
| Na jak długo | Około 72 godzin poza domem | 72 godziny, a gdy zostajecie dłużej: około 2 tygodni |
| Gdzie leży | Przy wyjściu, jeden na osobę | W suchym miejscu, które znają wszyscy w domu |
Decyzję, czy zostajecie, czy wychodzicie, podejmujecie według komunikatu. Jak ją ułożyć w pierwszej dobie, opisuje plan ewakuacji. Gdy komunikat każe zostać w budynku, miejsce w mieszkaniu opisuje strona schron.
Woda: ile i jak przechowywać
Zgromadź minimum 3 litry wody na osobę na dobę: 9 litrów na 72 godziny. Dla zapasu na 14 dni to minimum 42 litry na osobę. Wodę dla zwierząt i dodatkowe potrzeby licz osobno.
| Okres | Na osobę |
|---|---|
| 72 godziny | minimum 9 litrów |
| 14 dni | minimum 42 litry, jeśli wybierasz taki zapas |
Źródło: PL2 — Government safety guide — home preparation, https://www.gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa/przygotuj-swoje-otoczenie, stan na
- Gdzie. Chłodno, ciemno, z dala od detergentów i farby. Butelki stoją tak, żeby dało się je zdjąć bez drabiny.
- Rotacja. Wodę kupioną w sklepie przechowuj według etykiety i daty na opakowaniu. Wodę nalewaną samodzielnie do czystych pojemników wymieniaj co 6 miesięcy; przechowuj chłodno, z dala od słońca i chemikaliów.
- Uzdatnianie. Filtr lub tabletki stosuj zgodnie z instrukcją i komunikatem o wodzie. Nie zakładaj, że usuną paliwo lub toksyczne chemikalia. Nie zastępują zapasu butelkowanego.
Źródło: W1 — CDC — emergency water storage, https://www.cdc.gov/water-emergency/about/how-to-create-and-store-an-emergency-water-supply.html, stan na
Źródło: W2 — CDC — making water safe, https://www.cdc.gov/water-emergency/about/index.html, stan na
W małym mieszkaniu woda zajmuje najwięcej miejsca. Lepiej mieć skromny, świeży zapas niż stertę butelek, do których nie sięgasz od roku.
Jedzenie: lista zakupów
Jedz to, co trzymasz, i trzymaj to, co jesz. Zapas z rzeczy, których dom nie lubi, zostanie nietknięty do daty, a potem do kosza. Kupuj tyle, ile znika u was w normalnym tygodniu, i odkładaj jedną sztukę więcej.
- Bez gotowania albo z krótkim gotowaniem. Suchary, płatki, konserwy z zawleczką, masło orzechowe, jeśli ktoś je je, mleko UHT, jeśli ktoś je pije.
- Otwieracz tylko wtedy, gdy macie puszki bez zawleczki. Inaczej puszka zostaje zamknięta.
- Diety. Uwzględnij alergie, dietę zaleconą przez lekarza i żywność odpowiednią dla dzieci. Nie zastępuj specjalnej diety przypadkowymi produktami.
- Kolejność. Starsze opakowanie stoi z przodu. Nowsze idzie za nie. Tak obraca się zapas bez wielkich zakupów.
Kuchenka turystyczna nie jest pozycją na tej liście do mieszkania. O ogniu i tlenku węgla piszemy przy prądzie, bo tam ludzie najczęściej próbują „tylko zagotować wodę”.
Prąd, światło i ogrzewanie bez sieci
Bez prądu dom stygnie i cichnie. Nie potrzebujesz agregatu w salonie. Potrzebujesz światła, radia i jednego cieplejszego pokoju.
- Powerbank naładowany i z kablem. Drugi, jeśli w domu jest więcej telefonów. Ładujecie wiadomości i latarkę, nie film.
- Radio na baterie albo z korbką. Informacja urzędowa ma dojść także wtedy, gdy router milczy.
- Latarka i czołówka, plus baterie w tym samym pudełku.
- Jeden pokój. Zamykacie drzwi, siadacie razem, dokładacie warstwę ubrania i koc. Grzanie całego mieszkania świecami nie jest planem.
- Świece tylko na stabilnym podłożu, z dala od firanki, i nigdy bez osoby w pokoju.
Nie używaj grilla, przenośnej kuchenki turystycznej ani agregatu spalinowego w mieszkaniu, piwnicy lub garażu. Tlenek węgla jest bezbarwny i bezwonny.
Źródło: CO1 — CDC — carbon monoxide prevention, https://www.cdc.gov/carbon-monoxide/about/index.html, stan na
Źródło: CO2 — Opole Governor — CO safety, https://www.gov.pl/web/uw-opolski/tlenek-wegla---cichy-zabojca, stan na
Leki, higiena, sanitariaty
Leki przyjmowane na stałe, lista leków i dawek oraz niezbędne informacje medyczne. Ilość i warunki przechowywania ustal z lekarzem lub farmaceutą.
Źródło: PL12 — Government safety guide — personal preparation, https://www.gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa/przygotuj-siebie-i-najblizszych, stan na
Źródło: PL1 — Government safety guide — evacuation, https://www.gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa/ewakuacja, stan na
- Lista leków na papierze: nazwa, dawka, pora. Kopia recepty, jeśli ją masz.
- Higiena. Mydło, papier, chusteczki, worki na śmieci, produkty menstruacyjne, środki, których dom używa co miesiąc.
- Toaleta bez spłuczki. Mocny worek w koszu albo w wiadrze, coś, co zwiąże wilgoć (na przykład żwirek), zamknięcie worka i wyniesienie go według tego, co da się zrobić bezpiecznie. Myj ręce, nawet gdy wody jest mało: wtedy właśnie.
- Osoba chora albo starsza. Materiały, których używa codziennie, dokładasz do zapasu tak samo jak jedzenie. Nie w ostatniej chwili.
Jak zbudować zapasy w 4 tygodnie (bez panicznych zakupów)
Sprawdź, co już masz. Dokup brakujące rzeczy stopniowo, według aktualnych cen i budżetu domu.
- Tydzień 1. Woda. Kilka butelek więcej niż zwykle. Zapisz datę. Zrób miejsce w szafie, nie na środku przedpokoju.
- Tydzień 2. Jedzenie. Produkty, które i tak jecie, z długą datą i z zawleczką albo bez potrzeby kuchenki.
- Tydzień 3. Światło i ciepło. Latarka, baterie, radio, powerbank, koce. Sprawdź, czy działają, zanim odłożysz pudełko.
- Tydzień 4. Leki i higiena. Rozmowa z lekarzem albo farmaceutą, lista dawek, mydło, papier, worki. Na końcu kartka z numerami, bo bez niej reszta jest tylko stertą.
Po czterech tygodniach macie początek, nie magazyn. Dalej obracacie daty. Nie dokładacie drugiej takiej samej sterty „dla spokoju”.
Od zapasów do planu
Zapasy w domu dają czas. Plan mówi, co w tym czasie robicie. Dlatego powstaje Przewodnik Plan B (PDF). Przewodnik jest jeszcze w przygotowaniu. Zapisz się na listę oczekujących, a damy znać, gdy będzie gotowy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy robienie zapasów to panika?
Nie, jeśli dokładasz po trochu rzeczy, które i tak zjadasz, i zostawiasz towar na półce dla innych. Paniką jest wykupienie zapasu na miesiące w jeden dzień. Ta strona jest o pierwszym wariancie.
Jak długo wytrzyma woda butelkowana?
Wodę kupioną w sklepie przechowuj według etykiety i daty na opakowaniu. Wodę nalewaną samodzielnie do czystych pojemników wymieniaj co 6 miesięcy; przechowuj chłodno, z dala od słońca i chemikaliów.
Ile kosztują podstawowe zapasy?
Sprawdź, co już masz. Dokup brakujące rzeczy stopniowo, według aktualnych cen i budżetu domu.
Co w małym mieszkaniu?
Jedna półka albo dno szafy, nie osobny pokój. Woda zajmuje najwięcej: lepiej mniej butelek i świeża data niż sterta przy kaloryferze. Jedzenie, które i tak jecie, stoi z przodu. Plecak zostaje przy drzwiach i nie liczy się do tych zapasów. Jak go spakować, jest na stronie plecak ewakuacyjny.
Ten poradnik nie zastępuje oficjalnych komunikatów. Zawsze stosuj się do poleceń służb.